Vanuit welke doelstelling beweegt Deloitte Center for the Edge EMEA?
Vivianne: “Deloitte is een van de grootste adviesorganisaties in Nederland en biedt klanten ondersteuning bij uiteenlopende vraagstukken. Dat is onze kernactiviteit. Center for the Edge is een investering van Deloitte om samen met onze klanten de volgende transformatieve edges te verkennen. Waarbij we juist ook buiten de gebaande paden denken en doen.

Onze taak is beweging creëren en innovatie stimuleren, vooral op het niveau van senior executives. Zonder commerciële targets, gericht op het bij elkaar brengen van mensen uit verschillende organisaties en ze vanuit steeds verdere verdieping uit te dagen.

Ons doel is om leiders te ondersteunen bij het ontwikkelen van langetermijnvisies en strategieën binnen Europa. We focussen daarbij op thema’s zoals de toekomst van voedselsystemen, gezondheidszorg, financiële gezondheid en maatschappelijke veerkracht en veiligheid en Generative AI. We experimenteren met nieuwe concepten en methoden die aan de rand van verschillende businessmodellen liggen, zowel van onze klanten als van onszelf.”

Waar kwam de behoefte voor een dergelijke aanvulling vandaan?

Vivianne: “We hebben geleerd dat leiders vooral graag met elkaar sparren. Het kan eenzaam zijn aan de top. Met Center for the Edge kunnen wij senior executives bereiken en bij elkaar brengen. In peer to peer sessies voelen de executives zich veilig en kunnen ze vrijuit leren en delen. De recente toevoeging van een systemische aanpak helpt ons om deze sessies verder te verdiepen.”

Hoe ontstond het idee om de systemische aanpak toe te voegen aan het bestaande format?

Vivianne: “We werken met een dialoogformat waarin we met name doorvragen om een vraagstuk of een dilemma te verdiepen en daar vervolgens ook straight talk in te doen. Dus teruggeven wat men hoort en een advies of duidelijkheid daarin aanbrengen.

Ik kreeg de uitdaging om daar eens vernieuwend naar te kijken en eventueel nieuwe zaken aan toe te voegen. Wat ik zag was dat ons format wel al een gedeelte van de onderstroom raakte, maar tegelijkertijd nog best wel woordelijk en vanuit het hoofd was. En ik ben zelf in mijn persoonlijke ontwikkeling en tijdens een authentiek leiderschaptraining in aanraking gekomen met systemisch werk. Dus ik kende de verbinding met de diepere systemische laag.

Daar heb ik ons team op uitgedaagd. En we kwamen erop uit dat we dat wilden aangaan, mits we een geschikte partij konden vinden om mee samen te werken. Niet alleen kundig op systemisch vakgebied, maar ook iemand die zich goed weet te verhouden tot de doelgroep. Zeker omdat het risico er wel was dat de doelgroep het systemische te vaag of zweverig zou vinden.

In die zoektocht zijn we uitgekomen op Barbara Hoogenboom en het Bert Hellinger Instituut. We zijn het gesprek aangegaan en van daaruit zijn we verder gegaan in het ontwerpen van een eerste sessie.”

Hoe hebben jullie de systemische toevoeging geïntroduceerd bij de senior executives?

Vivianne: “Wij zijn een faciliterende partij voor onze doelgroep. Daarbij werken we altijd in gezamenlijkheid, in ons handelen proberen we ons gelijkwaardig op te stellen. Dus als wij ergens in geloven, dan brengen we dat ook op die manier: wij denken dat dit een heel mooie toevoeging is op het vraagstuk dat er ligt en dat willen we vanuit deze route onderzoeken. Met de overtuiging dat wij dat als waarde zien. En daar werd vanuit vertrouwen in ons kunnen heel goed op gereageerd.”

Barbara: “Als je zelf gelooft in wat je aanbiedt, straal je dat uit. Dat vertrouwen wordt opgepikt door de groep.”

Vivianne: “Ook in de sessie zelf is het belangrijk dat we ons eigen vertrouwen in het proces uitstralen. Je voelt het terug in de energie die je in de ruimte brengt.”

Hoe hebben jullie die eerste sessie ingericht?

Vivianne: “We wilden de leiders uitdagen om niet alleen rationele antwoorden te zoeken, maar ook naar binnen te kijken en persoonlijke blokkades te doorbreken. Daarom voegden we een systemische opstelling toe aan ons traditionele dialoogformat. Een van de senior executives bracht een maatschappelijk dilemma in. Dit gaf ons de kans om de complexiteit van het vraagstuk vanuit meerdere perspectieven te belichten.”

Barbara: “We startten met een oefening waarbij deelnemers konden ervaren dat hun lichaam een bron van informatie is. Ze stonden op verschillende blaadjes en voelden de spanning tussen hun focus en afleidingen. Het was spannend om te zien hoe ze dit oppakten, maar de reacties waren positief. Vervolgens startten we met de opstelling.”

Hoe werd gereageerd op die eerste sessie?

Vivianne: “Sommigen vonden het verfrissend en verdiepend, anderen hadden tijd nodig om eraan te wennen. Meerdere deelnemers waren zichtbaar geraakt.

En dat gebeurt regelmatig ook wel met ons eigen format, maar ik denk dat het lichamelijk ervaren of beeldend neerzetten echt een toegevoegde waarde was om je niet te kunnen verschuilen achter woordelijke thema’s en feitelijke dialogen. Het raakt iets extra’s dan de dialoogvorm. Iets wat deelnemers normaliter voor zichzelf veiligstellen of afblokken.

Wat voegt de systemische aanpak daarmee toe?

Vivianne: “Het biedt nieuwe perspectieven en brengt onbewuste patronen aan het licht. Dat is enorm waardevolle informatie voor leiders. Het helpt hen ook om de verbinding met zichzelf te versterken, wat essentieel is voor authentiek leiderschap. Eén deelnemer zei zelfs: ‘Ik ben zelden zo volledig aanwezig geweest.’ Dat laat zien hoe krachtig deze aanpak kan zijn.

Het besef is er daarbij steeds meer dat heel veel vraagstukken geen rationeel antwoord hebben. Ik denk dat we ze met deze ervaring een andere mogelijkheid laten zien, een andere laag, waar ruimte is voor meer dan alleen het rationele dilemma.”

Kun je een concreet voorbeeld geven van een moment waarop de systemische aanpak impact had?

Vivianne: “Er was in een van de sessies een moment waarop na enige verkenning een heel aantal actoren in beweging kwam. Waar de bewegingen eerder nog onderzoekend en voorzichtig waren, ontstond er plots door een interventie van Barbara een heel bijzondere beweging. Of eigenlijk verschillende bewegingen. Doordat een element ingebracht werd voor dat wat niet uitgesproken mocht worden, ontstonden er in minder dan 30 seconden diverse andere verbindingen. Het gaf richting aan de vraaginbrenger voor waar deze in de werkelijke organisatie interventies kon doen om nieuwe beweging te creëren.”

Barbara: “Wat hier zo mooi aan is, is dat je via een fysiek zichtbaar proces direct verbinding maakt met een innerlijke dynamiek. De vraaginbrenger kan het voelen en zien in plaats van alleen begrijpen. Dan kun je een blijvende verandering maken.”

Welke lessen hebben jullie geleerd uit de sessies die jullie tot nog toe begeleid hebben?

Vivianne: “De systemische aanpak geeft verdieping maar is geen vervanging van de dialoogvorm. De senior executives hebben behoefte aan straight talk, duidelijkheid, dialoog. Er is behoefte aan zowel een diepe onderstroom als ook wel een hardere bovenstroom. Het mag wel echt uitgesproken worden.

Een juiste balans tussen dialoog en de systemische werkvorm is daarbij cruciaal. Beide elementen hebben hun eigen kracht, en met elkaar bieden ze een diepgaande leerervaring. Bij de eerste sessie voelden de onderdelen soms gescheiden, wat de impact beperkte. Na de opstelling gingen we verder met het vertrouwde dialoogformat en schoten ze zo weer terug in het hoofd. Nu integreren we de systemische elementen beter in het geheel.”

Barbara: “We hebben een tafelopstelling toegevoegd om verschillende dilemma’s van deelnemers visueel te maken. Dat werd als heel prettig ervaren. Dit maakte de onderstroom tastbaar en versterkte de interactie.

We willen vooral iedereen raken. Want dan kunnen deelnemers het bewustzijn en de inzichten die ze hier opdoen meenemen in hun dagelijkse praktijk. Het gaat erom dat ze leren vertrouwen op zowel hun rationele als intuïtieve capaciteiten.”

Hoe zorgen jullie ervoor dat deze inzichten niet alleen bij de sessie blijven, maar ook echt worden toegepast in de praktijk?

Vivianne: “Dat is inderdaad cruciaal. Na elke sessie hebben we follow-ups waarin deelnemers worden aangemoedigd om hun inzichten te vertalen naar concrete acties. We vragen ze bijvoorbeeld: ‘Wat betekent dit voor jouw rol in de organisatie?’ of ‘Hoe ga je dit toepassen in jouw dagelijkse werk?’”

Barbara: “We zien dat als deelnemers eenmaal ervaren hoe waardevol deze aanpak is, ze ook gemotiveerd zijn om ermee door te gaan. Sommigen gaven al direct aan elementen uit de sessies in hun werk te willen toepassen. Anderen kwamen later terug met verhalen over hoe ze hun team of organisatie anders zijn gaan benaderen.”

Wat hoop je op de lange termijn te bereiken met deze aanpak?

Vivianne: “Op de lange termijn willen we bijdragen aan een diepere transformatie van leiderschap. Het gaat niet alleen om betere beslissingen of efficiëntere processen, maar om leiders die in staat zijn om met compassie, visie en authenticiteit hun organisaties door complexe tijden te leiden. We willen dat ze leren navigeren vanuit zowel hoofd, hart als lijf, en dat ze in staat zijn om verbinding te maken met alle lagen van hun organisatie maar ook met het grotere geheel – en uiteraard zichzelf.”

Barbara: “En uiteindelijk gaat het om impact. Als leiders zichzelf beter begrijpen en hun rol in het grotere systeem zien, kunnen ze veranderingen realiseren die verder gaan dan henzelf. Dat is waar echte innovatie en groei vandaan komen.”