Het fundament van systemisch fenomenologisch werk

Veelgestelde vragen

Ben je nieuw hier of is iets niet duidelijk?
Bekijk hieronder de meest gestelde vragen

Vragen over de kern van ons werk

Wat zijn systemen?

Systemen. Dat klinkt abstract en technisch. Nauwelijks menselijk. Maar dat is het juist wel. Wij maken allemaal deel uit van groepen. Soms zonder dat je er bewust zelf voor kiest, simpelweg vanwege je geboorte. Je maakt deel uit van je familie van herkomst. Het maakt daarvoor niet uit of je je familie kent, of dat je op dit moment wel of geen contact met ze hebt.

In andere situaties maak je bewust deel uit van een groep omdat je ervoor kiest, zoals een vriendengroep, of je werk. Maar ook een klas, een sportclub, een team in een organisatie, een streek, een land, de samenleving; allen zijn een systeem in zichzelf. Mensen maken dus deel uit van verschillende systemen.

Wat betekent systemisch werk?

Systemisch werk gaat heel erg over het boven water tillen van onbewuste patronen.
Bij veel theorieën is het vertrekpunt dat er iets niet deugt en er iets moet veranderen. Oftewel: je wilt ergens vanaf. Het vertrekpunt bij systemisch werk is juist dat verandering begint met het nemen van de wereld én de werkelijkheid zoals hij is.

De vraag die we ons stellen is “Voor wat is dit probleem een oplossing?” Dat vraagt een andere blik. We richten ons niet op de details of het individu (zoals wanneer je je op een vraagstuk focust en analyseert), maar juist op het geheel. We nemen nadrukkelijk het gehele systeem in ogenschouw. We zoomen uit. Bijvoorbeeld: Er is een probleem in een team. We kijken naar het team als geheel, maar ook naar de organisatie, of naar de oorsprong en misschien nog meer dan dat.

Deze systemisch fenomenologische manier van werken levert veelal andere inzichten en daarmee een ander interventie repertoire op.

Wat zijn de werkvormen van systemisch werk?

Systemisch fenomenologisch werk kan in verschillende werkvormen, met of zonder gebruik van opstellingen.

Een opstelling is een werkvorm om bedekte, onbewuste verbindingen te onderzoeken. Het is een ruimtelijke uitbeelding van een familie- of organisatiesysteem waar je deel van uit maakt, of bij betrokken bent. Opstellen kan op verschillende manieren. De meest gangbare is het opstellen met menselijke representanten. Zij worden ingezet om een persoon te representeren in de opstelling. Maar ook kunnen zij representant zijn voor bijvoorbeeld een concept, product of bedrijfsonderdeel. Oftewel een abstract element. Je kunt ook opstellen zonder mensen, maar voorwerpen gebruiken. De zogenaamde tafelopstellingen met poppetjes zijn hier een mooi voorbeeld van. We werken ook regelmatig met papier of zogenaamde vloerankers. Dit om de posities van de elementen in de opstelling op de vloer aan te geven.

Ook kan de opstelling in de verbeelding begeleid worden. In alle opstellingen onderzoeken we de onderlinge verhoudingen en dynamieken tussen de verschillende elementen die zijn opgesteld. Uit duizenden opstellingen zijn vele inzichten naar voren gekomen over hoe familie -en organisatiesystemen functioneren en gedijen, vanuit systemisch perspectief.

Ook zonder opstellingen is een systemische manier van werken heel goed mogelijk. Door middel van gesprekken en systemische vragen. Daarnaast bieden we ook werken met paarden aan.

Wat zijn opstellingen?

Een opstelling is een methode, met als doel dat je snel inzicht krijgt in de diepere oorzaken van een vraagstuk. Het is een ruimtelijke uitbeelding van een familie- of organisatie-systeem waar je deel van uit maakt of bij betrokken bent. De vraaginbrenger (cliënt) stelt samen met de begeleider (een professional in dit vakgebied) vast welke personen, functies of andere elementen uit het systeem van belang zijn om op te stellen. Dan kiest de cliënt mensen (zogenaamde representanten) uit de aanwezige deelnemers om een vader, een moeder, een directeur, een oprichter etc. te vertegenwoordigen en stelt hen op in relatie tot elkaar, naar een innerlijk beeld dat de cliënt daarvan heeft. Bijna altijd geeft zo’n opstelling verbluffend weer hoe de werkelijke verhoudingen en onderliggende patronen in het echte systeem zijn. Hoe dit werkt weten we nog niet precies. Vervolgens verkent de begeleider, in voortdurend overleg en afstemming met de cliënt, waar mogelijkheden zijn en oplossingsruimte is. Vaak is dit proces zowel verhelderend als intens.

Meestal gebeuren opstellingen in een groep, omdat er representanten nodig zijn. Het is ook mogelijk om een opstelling te doen, waarbij representanten van ‘buiten’ aanwezig zijn. Dit zijn veelal deelnemers aan onze opleidingen. Zij zijn niet betrokken bij het organisatie- of familiesysteem, waardoor zij op een neutrale wijze kunnen representeren.
Een opstelling geeft diep inzicht en de beelden werken vaak langere tijd door. De opstelling zelf is zonder oordeel en de begeleider geeft geen advies over wat de cliënt zou moeten doen. De inzichten spreken voor zichzelf en het is aan de cliënt om te bepalen wat hij of zij er mee doet. Het begeleiden is vakmanschap en vraagt veel ervaring, kennis, sensitiviteit en integriteit.

Wat voor vragen kunnen worden onderzocht met een systemische werkvorm?

Er zijn enorm veel verschillende vragen die met een systemische werkvorm onderzocht kunnen worden. Vragen kunnen gaan over zeer uiteenlopende onderwerpen, zoals:

  • Relaties
  • Leer- en opvoedingsvragen
  • Symptomen van ziekte
  • Verslaving
  • Psychische klachten, depressies
  • Onverklaarbare gevoelens of gedachten
  • Conflicten
  • Verloop in organisaties
  • Weerstand bij mensen of teams
  • Vragen over bedrijfsopvolging
  • Samenwerking
  • Producten, markten en klanten
  • Potentieel
  • Transformatie

Hoe kan ik ermee kennis maken of een vraagstuk inbrengen?

Als je graag kennis wil maken met opstellingen of een eigen vraagstuk wil inbrengen, kun je deelnemen aan een workshop. Deze duurt meestal één of twee dagen. In deze workshop is er uitleg en de mogelijkheid een eigen vraag in te brengen. We kunnen het nooit garanderen, maar meestal komen diegenen, die een eigen vraagstuk in willen brengen, ook allen aan bod.

Bij de workshops familieopstellingen kun je terecht voor persoonlijke werk- en levensvragen. Bij de workshops organisatieopstellingen kun je denken aan diverse organisatievraagstukken, alsook maatschappelijke kwesties. Ga voor een gedetailleerde uitleg naar ons aanbod

Praktische vragen

Ik volg, of wil graag een opleiding bij jullie volgen, maar ik kan één of twee dagen niet. Kan ik dan wel deelnemen?

Deelnemen kan, de opleidingen bestaan uit blokken van twee of meer dagen. Om  voor een opleiding een certificaat van deelname te kunnen krijgen, moet je minimaal 80% van alle dagen deelgenomen hebben. Als je één dag mist van een blok, raden we je aan om  in overleg met mede studenten, te zorgen dat de gemiste informatie met je wordt gedeeld.

Mis je onverhoopt een heel blok, dan mag je het blok in zijn geheel inhalen tijdens een lopende, of eerstvolgende start van een zelfde opleiding.

Ik denk dat de opleiding Systemisch Coachen of Systemisch Adviseren het beste mij me past. Kan ik daarna ook opstellingen begeleiden?

Nee. Als je wilt leren hoe je zélf opstellingen kunt begeleiden, is de basisopleiding Systeem Dynamiek in Organisaties (organisatieopstellingen) óf de basisopleiding Familieopstellingen de meest geschikte opleiding.

Ik wil graag de basisopleiding Familieopstellingen volgen, kan ik daarmee ook opstellingen bij bedrijven toepassen?

Nee. Je kunt na het afronden van deze opleiding wel de verkorte opleiding Organisatieopstellingen voor Familieopstellers volgen. In drie blokken van twee dagen leer je een aanvulling waarmee je op het basisniveau van de opleiding Systeem Dynamiek in Organisaties komt.

Ditzelfde geldt uiteraard ook andersom. Als je de basisopleiding Systeem Dynamiek in Organisaties hebt gevolgd, kun je ook een verkorte opleiding doen om Familieopstellingen te kunnen begeleiden.

Ik wil graag de masteropleiding Organisatie Opstellingen doen, maar ik heb mijn basisopleiding ergens anders gedaan. Kan ik deelnemen?

Ja. We moedigen iedereen altijd aan om zoveel mogelijk ‘smaken’ op te doen als begeleider van opstellingen. Dus je bent van harte welkom! Systemisch werk kent vele overeenkomsten onder opleiders, maar ook vele verschillen. Omdat wij in de Masteropleiding een verdiepingsslag willen maken is het handig als je onze werk- en zienswijze rondom Systeemdynamiek in Organisaties en organisatieopstellingen weet. We vragen je daarom om, voorafgaand aan de Master, eerst deel te nemen aan de Verkorte opleiding Organisatie opstellingen voor (Familie) opstellers.

Wil je meer leren over systemisch werk en opstellingen?

Ons werkveld is breed en richt zich op bedrijven en organisaties, persoonlijke ontwikkeling, ziekte en gezondheid, onderwijs en maatschappelijke vraagstukken.

Ben je nieuw hier of is iets niet duidelijk? Op deze pagina kun je terecht voor veelgestelde vragen, of om door het systemische bos de bomen weer te kunnen zien.

Regelmatig delen wij in de vorm van blogs/artikelen onze ervaringen of inzichten die we opdoen tijdens onze werkzaamheden in binnen- en buitenland.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Wij sturen maandelijks de nieuwste blogs, vlogs en ons cursusaanbod via onze nieuwsbrief. Blijf op de hoogte en schrijf je in.

x

Vraag een brochure aan

Leer hoe TOPS al jouw processen kan ondersteunen, van order tot factuur en van planning tot margecalculatie.

[contact-form-7 404 "Not Found"]